ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବିଶ୍ୱରେ ବଢ଼ୁଥିବା ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବଡ଼ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ବସବାସକୁ ଅଧିକ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କରିପାରେ। ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟୟନରେ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ତାପପ୍ରବାହ ବିପଦରେ ଥିବା ୫୦ଟି ସହର ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ୧୪ଟି ସହର ସ୍ଥାନ ପାଇଛି। ଏହି ତାଲିକାରେ ଗୁଜରାଟର ଅହମ୍ମଦାବାଦ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ସହର ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି।
‘ସଷ୍ଟେନେବଲ୍ ସିଟିଜ୍ ଆଣ୍ଡ ସୋସାଇଟି’ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଗବେଷଣାରେ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବା ୨୦୫ଟି ସହରର ତାପପ୍ରବାହ ବିପଦକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଛି। ଗବେଷଣାରେ କେବଳ ତାପମାତ୍ରା ନୁହେଁ, ବରଂ ସାମାଜିକ ଦୁର୍ବଳତା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା, କୁଲିଂ ସୁବିଧା ଓ ସହରର ସବୁଜ ପରିବେଶକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଇଛି।
ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ ଇରାକର ଅଲ୍ ବସ୍ରା ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ଥିବାବେଳେ, ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ଏହାଛଡ଼ା ନାଗପୁର, ମଦୁରାଇ, ଭୋପାଳ, କାନପୁର, ପୁଣେ, ଚେନ୍ନାଇ, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ, ଲକ୍ଷ୍ନୌ ସମେତ ମୋଟ ୧୪ଟି ଭାରତୀୟ ସହର ଏହି ଉଚ୍ଚ ବିପଦ ତାଲିକାରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି।
ଗବେଷଣାର ମୁଖ୍ୟ ଲେଖିକା ନେଥମି ଜୟରତ୍ନେ କାରିୟାୱାସମ୍ କହିଛନ୍ତି, ତାପପ୍ରବାହର ବିପଦ କେବଳ ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେନାହିଁ। ସହରର ଦୁର୍ବଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ସବୁଜ ପରିବେଶର ଅଭାବ, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ କଂକ୍ରିଟ୍ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ବିପଦକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।
ଗବେଷଣାର ସହ-ଲେଖିକା ରାଧିକା ଖୋସଲା କହିଛନ୍ତି, ତାପପ୍ରବାହର ସମାଧାନ କେବଳ ଏୟାର କଣ୍ଡିସନର (AC) ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇବା ନୁହେଁ। ବରଂ କମ୍ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କୁଲିଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ସହରରେ ସବୁଜ ଅଞ୍ଚଳ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଜଳବାୟୁ-ଅନୁକୂଳ ନଗର ଯୋଜନା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଅଧ୍ୟୟନରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ବ୍ୟାଙ୍କକ୍ ଓ ଜେଦ୍ଦା ଭଳି ସହରରେ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା, ମଜବୁତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ କୁଲିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁ ବିପଦ ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ କମ୍। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଦୁର୍ବଳ ନାଗରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଥିବା ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ତାପପ୍ରବାହର ପ୍ରଭାବ ଅଧିକ ଗମ୍ଭୀର ହୋଇପାରେ।
